دوستي‌هاي‌ غير خدائي‌ در قيامت‌ تبديل‌ به‌ دشمني‌ مي‌شود

گفتاري از علامه سيد محمد حسين حسيني طهراني

مرحوم علامه سید محمد حسین حسینی طهرانی رحمه الله

 

الا خِلّآءُ يَوْمَئِذِ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِينَ.

«دوستان‌ و موالي‌ در آن‌ روز، بعضي‌ با بعضي‌ دشمنند مگر پرهيزكاران‌.» دوستي‌هائي‌ كه‌ مردم‌ در اين‌ دنيا بر غير ميزان‌ خدا و قرب‌ و محبّت‌ خدا با يكديگر دارند چون‌ بر اساس‌ حقّ نيست‌، در آن‌ عالمِ بروز و ظهور حقائق‌ تبديل‌ به‌ دشمني‌ ميگردد و به‌ صورت‌ دشمني‌ ظهور دارد، مگر روابطي‌ كه‌ بر ميزان‌ حقّ و تقرّب‌ حضرت‌ باري‌ تعالي‌ در بين‌ مردم‌ باشد، كه‌ آن‌ در آن‌ عالم‌ نيز بصورت‌ مودّت‌ و دوستي‌ است‌.

اگر حقيقت‌ دوستي‌هائي‌ كه‌ مردم‌ دنيا با يكدگر دارند بررسي‌ شود ملاحظه‌ ميشود كه‌ بر محور پيمان‌ها و تعهّدات‌ و امور اعتباريّۀ ديگر و يا بر اساس‌ قرابت‌ و خويشاوندي‌ و اتّحاد خون‌ بوجود مي‌آيد.

و چون‌ تمام‌ اين‌ امور براي‌ تسكين‌ خاطر و جلب‌ منفعت‌ دنيوي‌ است‌، بنابراين‌ تا دم‌ مرگ‌ بيشتر باقي‌ نمانده‌ و تاب‌ مقاومت‌ نمي‌آورد. بچّه‌ تربيت‌ ميكند براي‌ آنكه‌ در هنگام‌ پيري‌ از او دستگيري‌ كند، از آقا احترام‌ ميكند تا از او استفاده‌ كند، پسرش‌ را دوست‌ دارد براي‌ آنكه‌ فرمانش‌ را ببرد؛ امّا اگر بزرگ‌ شد و فرمان‌ نبرد، و فرزند در حال‌ پيري‌ از او دستگيري‌ نكرد، به‌ كسي‌ كه‌ سلام‌ كرده‌ امروز جواب‌ سلامش‌ را نداد، زن‌ حاضر براي‌ توقّعات‌ مرد نبود، مرد حاضر براي‌ خواهش‌هاي‌ زن‌ نبود؛ در اين‌ صورت‌ باز هم‌ محبّت‌ باقي‌ است‌، يا تبديل‌ به‌ يك‌ صحنه‌ از آتش‌ عداوت‌ و جدائي‌ ميشود؟

علامت‌ دوستي‌ واقعي‌ بروز امتحان‌ است‌

...  آن‌ كسي‌ كه‌ دوست‌ واقعي‌ است‌ اگر قطعه‌ قطعه‌اش‌ كنند دست‌ از دوستي‌ بر نميدارد. عِنْدَ الاِ مْتِحانِ يُكْرَمُ الرَّجُلُ أوْ يُهانُ.

 [1] چون‌ آزمايش‌ پيش‌ آيد، ميزان‌ بزرگواري‌ و شخصيّت‌ و يا پستي‌ و مذلّت‌ افراد معلوم‌ ميشود؛ و درجه‌ ميگيرند و يا از درجه‌ ساقط‌ ميشوند. ....

 [1] شرح‌ «غرر و درر» آمدي‌، ج‌ 4، ص‌ 321

روايتي شريف از پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله و سلم

لا ينبغي لمؤمن أن يُذِّلَ نَفسَهُ

سزاوار نيست كه مومني خود را خوار و حقير كند.

طهارت روح و شناخت حقايق عالم - گفتاري از آيت الله جوادي آملي

چون انسان كامل، همتاى قرآن حكيم است، آفرينش او به نحو تجلّى از «اُمّ‌‌الكتاب» و تنزّل از «كتاب مُبين» است و معرفت او كه همانا مِساس علمى با آن ذات مقدس است، بى‌‌طهارتْ ميسور نخواهد بود؛ زيرا قرآن و هر حقيقت ديگر كه معادل آن باشد، از تماس غير طاهر مصون است: «... لايَمَسُّهُ إلاّ المُطَهّرون»(1).

گروهى معاصر حضرت اميرالمؤمنين (عليه‌السّلام) بودند و او را از نزديك مى‌‌ديدند يا بعد از شهادت آن حضرت، در سنّت و سيرت او مطالعه كردند، ليكن از طهارت روح طَرْفى نبسته بودند، همه آن‌‌ها اهل نظر و نگاه بوده‌‌اند و هيچ‌‌كدام از آنان اهل بَصَر و ديدن نبوده‌‌اند. لذا، خداوند درباره چنين افرادى نسبت به رسول اكرم (صلى الله عليه و آله و سلم) فرموده است: «وإنْ تَدْعُوهم إلى الهُدى لايَسْمَعوا وتراهُم يَنْظُرُون إليك وهُم لايُبْصرون»(2).منبــــــع

(1) سوره واقعه، آيهٔ 79.

(2) سوره اعراف، آيهٔ 198.

مأخذ: (علي(عليه السلام) مظهر اسماي حسناي الهي ، ص 49 ـ 50)

غزل‌هائي‌ از حكيم‌ سبزواري‌ در عظمت‌ عرفاني‌ مقام‌ انساني‌

ما ز ميخانۀ عشقيم‌ گداياني‌ چند

باده‌ نوشان‌ و خموشان‌ و خروشاني‌ چند

اي‌ كه‌ در حضرت‌ او يافته‌اي‌ بار ببر

عَرضۀ بندگيِ بی‌سر و ساماني‌ چند

كاي‌ شه‌ كشور حُسن‌ و مَلِك‌ مُلك‌ وجود

 منتظر بَر سر راهند غلاماني‌ چند

عشق، صلح كل و باقي همه جنگ است و جدل‌

 عاشقان‌ جمع‌ و فِرَق‌ جمع‌ پريشاني‌ چـند

سخن‌ عشق‌ يكي‌ بود ولي‌ آوردند  

 اين‌ سخنها به‌ ميان‌ زمرۀ ناداني‌ چـند

آنكه‌ جويد حرمش‌ گو به‌ سر كوي‌ دل‌ آي‌

نيست‌ حاجت‌ كه‌ كند قطع‌ بياباني‌ چـند

زاهد از باده‌ فروشان‌ بگذر دين‌ مفروش‌

خرده‌ بينهاست‌ درين‌ حلقه‌ و رنداني‌ چـند

نه‌ در اختر حركت‌ بود و نه‌ در قطب‌ ، سكون‌

گر نبودي‌ به‌ زمين‌ خاك‌ نشيناني‌ چـند

اي‌ كه‌ مغرور به‌ جاه‌ دو سه‌ روزي‌ بر ما

كشش‌ سـلسـلۀ دهـر بـود آني‌ چند

هر در أسرار كه‌ بر روي‌ دلت‌ بربندند

استاد دکتر مهدی گلشنیمشكل فلسفي ما ... - استاد دكتر مهدي گلشني :

مشكل فلسفي ما اين است كه در غرب محيطهاي فلسفي كاملا با حوزه‌هاي علوم و تكنولوژي در تعاملند، در حاليكه حوزه‌هاي اجتماعي ما منزوي هستند و هيچ ارتباطي ميان دانشكده فلسفه با دانشكده علوم وجود ندارد و دانشكده‌هاي فلسفي ما تنها به مسائل بنيادي مي‌پردازند در صورتي كه بسياري از شاخه‌هاي علوم مباحث و ابعاد فلسفي دارند. 

اين وظيفه اساتيد است كه اطلاعات جامع، ‌كامل و به روزي را از علوم مختلف به دانشجو القا كنند.

 ‌در ارزيابي‌ هيچگونه تحليلي روي آمارها صورت نمي‌گيرد، به عنوان مثال، ملاك سنجش يك دانشگاه برتر نبايد تعداد مقالات و برنده شدن در جايزه نوبل باشد و توجه به سطح كيفي هيات علمي، تعداد طرح‌ها، پرداختن به علوم مختلف و ديد كامل و متناسب با ظرفيتهاي هر منطقه بايد جايگزين اين قبيل ملاكها شود.

انديشمندان ما بايد جرات اظهار نظر داشته باشند و با پرداخت به فعاليتهاي دراز مدت تنها به ارزيابي اكتفا نكنند.

 منبع

حضرت آیت الله جوادی آملی در دوران جوانی

 خاطره اي شيرين - حضرت آيت الله جوادي آملي

روز دوشنبه هفتم ذيقعده ١٣٩٣ هـ . ق مطابق با ١٢ آذرماه ١٣٥٢ هـ . ش در حال مباحثه با آقايان سيّد محمّدحسن مرتضوى لنگرودى و شيخ فاضل كرمى زنجانى بودم؛ بحث درباره نماز جمعه بود كه مسألهاى غائله برانگيز است. نظر اين دو بزرگوار اين بود كه از ديدگاه صاحب جواهر «الف و لام» در كلمه «الإمام» به امام معصوم اشاره دارد(۱) . استدلال آقايان به نظر من قوى نبود و بحث اندكى از حالت طبيعى بهدرآمد و به جدال كشيده شد. البته زياد از سنّت و سيره دور نشديم، ولى نبايد بحث به جايى كشيده ميشد كه تعبيرات نامناسب از زبان خارج شود.

پس از پايان مباحثه، با پشيمانى و استغفار به منزل رفتم و پس از تناول غذا و كمك به فرزند طلبهام در فراگيرى دروس، طبق معمول خوابيدم. در عالم رؤيا، در حالى كه چشمم بسته بود، ولى بيدار بودم: «بين النّوم و اليقظة بل كانت يقظته غالبة على النّوم» ديدم كه به حضور عدهاى از طلاّب و علما، از جمله حضرت آيةاللهالعظمى حاج شيخ محمّدعلى اراكى كه از مراجع و اساتيد طراز اول حوزه علميه قم بود(۲) ، رسيدم و مورد احترام حاضران واقع شدم.

بنده از نزديك هيچ گونه آشنايى با ايشان نداشتم، ولى ايشان هنگام جواب دادن به تحيّتم، با چهرهاى آشنا و آهنگى خيرخواهانه و دلپذير فرمودند: «إنّك ميّتٌ و إنّهم ميّتون» و گويا اين جمله را هم فرمودند: «ثمّ إنّكم يوم القيامة عند ربّكم تختصمون»(۳) . اين سخن با شيوايى و شوق كم نظيرى ادا شد؛ به گونهاى كه حالت انكسار و نگرانى درونيم برطرف شد و به قدرى اين رؤيا شيرين بود كه دلم مى خواست بيدار نشوم و همان حالت «بين النّوم و اليقظه» ادامه داشته باشد، ولى متأسّفانه «دولت مستعجل بود».

پس از برخاستن، دو ركعت نماز گزاردم و ثواب آن را در صورت قبول، به روح مطهّر سيّد المرسلين «صلّى الله عليه و آله و سلّم» و روضه منوّره صدّيقه طاهره و ارواح طيّبه ائمّه «عليهم السّلام» و پدر و مادر و اساتيد و همه دوستان اهدا كردم. آنگاه نذر كردم كه هيچگاه در مباحثات علمى جدال نكنم و چنان تعبيراتى بر زبان نرانم و در اين ميثاق خداى متعال را به همراه پيامبران و فرشتگان گواه قرار دادم.

------------------------------------------------

(۱) بحث درباره نماز جمعه در جلد ١١ جواهر الكلام، ص ١٧٢ بوده است.

(۲) ميان علما مشهور است كه امام زمان «عجّل الله تعالى فرجه» در خواب به صورت يكى از مراجع و بزرگان ظاهر مىشود و خواب عالم عامل ديدن، در واقع مشاهده امام زمان است.

(۳) تو (پيامبر) مىميرى و آنها نيز خواهند مرد. سپس شما روز قيامت نزد پروردگارتان مخاصمه مىكنيد. زمر، آيات ٣٠ و ٣١.

امكان تحقق فضل در « فرزندان »... دكتر كريم مجتهدي

البته مسلم است كه كلاً فكر در سنت ريشه دارد و از آن تغذيه مي كند و بدان نيازمند است، ولي اين تغذيه و نيازمندي تا موقعي معناي درستي دارد كه منجر به رشد فكر شود و إلّا گويي ما به دست خود و به بهانة حفظ آن چيزي كه براي ما عزيز است، هر نوع حيات و نُموّي را از آن سلب و آن را عملاً به سنگواره مبدل مي كنيم كه احتمالاً فقط كنجكاوي چند مستشرق را بر مي انگيزد و وسيله ارتقاي ذهن جوانان ما نمي شود. هويت و اصالت هر فرهنگي بستگي به امكان رشد مستمر آن دارد، فرهنگي كه اين امكان را از خود سلب مي كند، در واقع نه فقط هويت، بلكه حيات را از خود سلب مي نمايد. از اين لحاظ مي توان فكر كرد كه شناخت بهتر و دقيق تر سنتهاي فلسفي غرب احتمال دارد، بررسي بهتر و دقيقتري از شناخت فلاسفه خودمان را نيز فراهم آورد، همان طور كه شناخت دقيق اينان خواه ناخواه ذهن را متوجه متفكران غربي نيز مي سازد. در واقع مساله اصلاً ترجيح دادن فلاسفه غربي به ابن سينا و فارابي نيست، بلكه درست بر عكس، كوشش براي رسيدن به فهم تازه تر و زنده تري از گفته هاي آنهاست و همين امر شناخت متفكران غربي را نيز لازم مي سازد، چه ديگر منظور از شناخت افكار آنان نه فقط به عنوان « فضل پدران» نيست، بلكه بيشتر در جهت امكان تحقق فضل در « فرزندان » آنهاست.

دكتر كريم مجتهدي: 1379  آشنايي ايرانيان با فلسفه هاي جديد غرب، صص 2 – 3.

کوه کندن از ما نخواسته اند ... حضرت آیت الله العظمی بهجت فومنی

در تعبديات كوه كندن از ما نخواسته اند، سخت ترينش نماز شب خواندن است كه در حقيقت، تعيين وقت خواب است نه اصل بي خوابي، بلكه نيم ساعت زودتر بخواب تا نيم ساعت زودتر بيدار شوي. آيا مي ترسي اگر بيدار  شوي، ديگر خوابت نبرد و بميري؟ اگر خواب بماني در خواب هم ممكن است بميري.

صداي سخن عشق، مجموعه اي از حكمت ها و حكايتهاي نماز از زبان آيت الله بهجت ، ص 46.

عاشقان، كشتگان معشوقند بر نيايد ز كشتگان آواز. گفتاری از سعدي شيرازي

عاكفان كعبه جلالش به تقصير عبادت معترف؛ كه ما عَبَدناكَ حَقَّ عبادَتِك، و واصفان حِلية جمالش به تحير منسوب ؛ كه ما عَرَفناكَ حَقَّ مَعرِفَتِك

گر كسي وصف او ز من پرسد

بي دل از بي نشان چه گويد باز

عاشقان، كشتگان معشوقند

بر نيايد ز كشتگان آواز

شيخ مصلح الدين سعدي شيرازي

... كان سوخته را جان شد و آواز نيامد

اي مرغ سحر عشق ز پروانه بياموز

كان سوخته را جان شد و آواز نيامد

اين مدعيان در طلبش بي خبرانند

كآنرا كه خبر شد خبري باز نيامد.