حضرت آیت الله جوادی آملی

در مورد رمي جمرات بايد توجه كنيم كه نه آن جمره، شيطان است و نه اين سنگ‌زدن رمي شيطان؛ زيرا رمي‌جمرات در زمان جاهليت نيز مرسوم بود؛ چنانكه در اين زمان هم گاه برخي از افراد كه خود شيطان انسي‌اند اين رمي را انجام مي‌دهد. بديهي است كه شيطان هرگز با هفت سنگ طرد نمي‌شود. تنها راه طرد و در امان ماندن از آسيبهاي او استعاذه و به حصن الهي پناهنده شدن است: "وإمّا ينزغنّك من الشيطان نزغ فاستعذ بالله".
حقيقت اين است كه تا انسانْ فرشته‌منش نشود، شيطان از حريم او بيرون نمي‌رود و او از گزند شيطنت مصون نيست. حجّ زمينه‌ي‌ مناسبي براي فرشته‌خو‌شدن است، به ويژه رمي جمرات كه تذكر به طرد هر گونه پليدي مي‌دهد.
خلاصه اينكه، سنگ‌زدن به جمره‌ها رمز و نشانه‌اي از رمي ديو درون و بيرون و راندن شيطان انس و جنّ است. پس اگر كسي خود جزو شياطين انسي بود، هرگز قدرت و لياقت تبرّي و رمي حقيقي را ندارد؛ چنانكه اگر شيطان همنشين كسي شد، او نمي‌تواند همراه خود را رمي كند: "
ومن يعشُ عن ذكر الرحمـن نقيّض له شيطاناً فهو له قرين"1، "ومن يكن الشيطان له قريناً فساء قريناً"2.
كيفر كسي كه از نام و ياد حق غافل است، آن است كه
خداوند شيطان را قرين و مقارن او مي‌كند و كسي كه شيطان قرين او شد، به همسفر بدي مبتلاست و او ديگر همراه و قرين خود را رمي نمي‌كند و چنين كسي به سرّ رمي جمرات نرسيده و حجّ او ناقص است.


1 ـ سوره‌ي‌ زخرف، آيه‌ي‌ 36. 2 ـ سوره‌ي‌ نساء، آيه‌ي‌ 38.
مأخذ: (صهباي حج، ص 450) منبع